หน้าหนังสือทั้งหมด

คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
268
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
๒๕๒ คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙ : ตตฺถ มรณนฺติ เอกภวปริยาปนฺนสฺส ชีวิตินฺทฺริยสฺส อุปจฺเฉโท ๆ (วิสุทธิ ๒/๑) แบบที่ ๒ เป็นแบบวางศัพท์ที่ประกอบกับ นาม ศัพท์ ไว้ต้น ประโยค เป็นแบบอธิบายขยายความของศัพ
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙ มุ่งเน้นการสอนแนวทางการแปลคำไทยไปยังมคธ ผ่านการนำเสนอตัวอย่างที่หลากหลายและการอธิบายที่ชัดเจน เช่น รูปแบบการวางศัพท์และการขยายความของศัพท์ เพื่อเพิ่มความเข้าใจสำหรับผู้
การเรียงประโยคอธิบายความ
273
การเรียงประโยคอธิบายความ
การเรียงประโยคอธิบายความ ๒๕๗ ๒. เมื่อพิจารณาโดยถ่องแท้แล้วว่าเปรียบเทียบอะไร เปรียบ เทียบกับบทไหนในประโยค พึงปฏิบัติต่อไปดังนี้ ประกอบบทอุปมา (บทเปรียบ) ให้มีวิภัตติเหมือนกับบท อุปไมย (บทถูกเปรียบ)แล้
การเรียงประโยคอธิบายความเป็นการใช้บทอุปมาและอุปไมย โดยต้องให้วิภัตติเสมอกันเพื่อความหมายที่ชัดเจน หากประกอบผิดจะทำให้ความหมายคลาดเคลื่อน ตัวอย่างเช่น การเปรียบโลกมนุษย์กับที่ (ถ่าย) เร็จ เพื่อแสดงถึงค
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ
280
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ
๒๖๔ คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙ ประโยคอุปมานั้นนิยมประกอบกับ วิย ศัพท์ มากกว่า อุปมา- โชตกอื่น นิยมวางเฉพาะศัพท์ที่ไม่เหมือนกับศัพท์ ในประโยคอุปไมย ไว้เท่านั้น ถ้าในประโยคอุปมามีเพียงศัพท์เดียวคู่
หนังสือเล่มนี้ให้คำแนะนำในการแปลประโยคจากภาษาไทยเป็นมคธ โดยเน้นการใช้คำอุปมาและการจัดเรียงคำในประโยคอุปไมย ซึ่งช่วยให้นักเรียนเข้าใจรูปแบบและการใช้ภาษาที่ถูกต้อง ตัวอย่างการใช้คำและการจัดเรียงคำในประโ
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
358
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
๓๔๒ คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙ ในกรณีแสดงความ ๔. เมื่อใช้พหุวจนะ แทน เอกวจนะ เคารพ ต้องใช้ให้ตลอดเรื่อง และใช้ในทุกวิภัตติทั้งเลขนอกเลขใน มิใช่ ใช้บ้าง ไม่ใช้บ้างตามใจชอบ ๑๐. ต ปัจจัย นิยมใช้กับก
คู่มือวิชานี้เกี่ยวกับการแปลภาษาไทยเป็นมคธ ระบุถึงการใช้พหุวจนะแทนเอกวจนะอย่างถูกต้องตลอดเรื่อง และการใช้ปัจจัยต่างๆ ในคำศัพท์ เช่น ต และ อนุต นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการใช้คำว่า 'คือ' ในสำนวนไทย ที่มาจาก
สัพพนามและการใช้ภาษา
363
สัพพนามและการใช้ภาษา
สัพพนาม : เบ็ดเตล็ด ๓๔๗ อญฺญตร แปลว่า อย่างใดอย่างหนึ่ง คนใดคนหนึ่ง เป็น ๒๕. นิบาต คือ ปี อปิจ เอว อิว ให้เขียนติดกับบทหรือ ศัพท์ที่ตนกำกับเลย เป็น วิสาขาปี คจฉนฺโตปิจ เอวเมว การณมิว เป็นต้น ส่วน ว ที
เนื้อหาเกี่ยวกับสัพพนามและการใช้ศัพท์ในภาษาไทย โดยเฉพาะการเขียนพยัญชนะที่ถูกต้อง และการใช้ศัพท์อวุตฺตกมฺมในรูปแบบต่างๆ เพื่อหลีกเลี่ยงความสับสน การใช้รูปแบบฉัฏฐีวิภัตติ และความสำคัญของการกำหนดสิ่งที่น
บาลีไวยกรณ์และสนธิ
2
บาลีไวยกรณ์และสนธิ
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 2 ของสิ่งเดียว ๑ ทวิวจนะ คำพูดถึงคนหรือของ ๒ สิ่ง ๑ พหุวจนะ คำพูดถึงคนหรือของมาก ๑. ส่วนในบาลีภาษามิวจนะแต่ ๒ คือ เอกวจนะ ๑ พหุวจนะ ๑ และในภาษาสันสกฤต
เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ โดยอธิบายความหมายและการจำแนกประเภทของคำในบาลีและสันสกฤต เช่น การแบ่งไวยากรณ์ออกเป็น 4 ส่วน ได้แก่ Orthography, Etymology, Syntax และ Prosody รวมถึงการแบ่งประเภทที่สำคัญในเอ
บาลีไวยกรณ์: สมัญญาภิธานและสนธิ
20
บาลีไวยกรณ์: สมัญญาภิธานและสนธิ
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 20 แปลงสระเบื้องปลายนั้น ถ้ามีสระอยู่ข้างหน้า แปลง เอ ตัวหน้าแห่ง เอง ศัพท์อันตั้งอยู่เบื้องปลายเป็น 3 ได้บ้าง แล้วรัสสะ สระเบื้องหน้าให้สั้น อุ ว่า ย
เนื้อหานี้พูดถึงการแปลงสระเบื้องปลายในภาษาบาลี โดยจะมีวิธีการและตัวอย่างการใช้สระในตำแหน่งต่างๆ ขึ้นอยู่กับการวางพยัญชนะคู่กัน และยังมีการอธิบายลักษณะการสนธิและวิการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในภาษาบาลี การศึ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒
25
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒
วปุ ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 53 กาย สชฺกุ เงิน จบการันต์ ๓ ใน นสกลิงค์ แต่เท่านี้ [๖๐] ศัพท์เหล่าใดที่ข้าพเจ้าได้ว่าไว้ข้างต้น [๔๖] ว่า "มี วิธีแจกอย่างหนึ่งต่างห
ในบทนี้จะแสดงการแจกศัพท์ในบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่ศัพท์ที่มีการแจกเพียงลิงค์เดียวหรือสองลิงค์ พร้อมตัวอย่างและการอธิบายว่าแต่ละศัพท์ใช้อะไรบ้าง วิธีการแจกจะแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างในแบบที่เรียน เนื้อห
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒
44
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒
เทว ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 72 ทุ ท. อุโภ ต. ทวีหิ ต. อุโภคิ จ. ทวินน์ จ. อุภินนํ ปญฺ. ทวีหิ ปญฺ. อุโภชิ ฉ. ทวินน์ ฉ. อุภินนํ ส. ทวีสฺ ส. อุโภสุ วิธีเปลี่ยนวิภั
หนังสือเล่มนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ ซึ่งเน้นการศึกษาและทำความเข้าใจในเรื่องนามและอัพพยศัพท์ โดยเฉพาะวิธีการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์ รวมถึงการใช้หลักการต่างๆ ในการทำความเข้าใ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
45
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 73 ปญฺ. ปญฺ. ตีหิ ฉ. ติณณ์ ติณณนน ฉ. ส. ตีสุ ส. ตีหิ ติสฺสนุน ตีสุ เท่านั้น ติ ศัพท์ ใน นุปั, แจกเหมือนใน ปุ๋. แปลกแต่ ป. ท. ตี วิธีเปลี่
เนื้อหานี้สำรวจเกี่ยวกับไวยากรณ์บาลีในวจีวิภาคที่ ๒ โดยเน้นการแจกคำศัพท์ในหมวดนามและอัพพยศัพท์ รวมถึงศึกษาวิธีเปลี่ยนวิภัตติและการันต์ โดยมีการแจกจตุศัพท์ในหลายประเภท และความสัมพันธ์ระหว่างคำในประโยคต
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
53
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 81 อนิจฺจํ ตญฺหิ อุปฺปชฺชิตวา นิรุชฺฌติ, นามรูป ไม่เที่ยง เพราะว่า ๒ ๓๔ ๕ มัน เกิดขึ้นแล้ว ย่อมดับไป " ค ๕ ๖ ๖ ๒ ๔ เพราะคำที่ใช้ในประถมบุ
เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในส่วนที่พูดถึงนามและอัพพยศัพท์ ถูกนำเสนออย่างชัดเจนเพื่อให้ผู้เริ่มต้นสามารถเข้าใจและใช้ภาษาได้อย่างถูกต้อง โดยเจาะลึกถึงการใช้คำในประถมบุรุษ สอนให้นำเอานามศัพท์ที่เป็นสัพ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒: นามและอัพพยศัพท์
58
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒: นามและอัพพยศัพท์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 86 นอกนั้น แปลงเป็น ก แล้วแจกในไตรลิงค์ เหมือน ย ศัพท์ ก ศัพท์ ที่แจกด้วยวิภัตติในไตรลิงค์นี้ มี จิ อยู่ท้ายศัพท์ แปลว่า "น้อย" บ้าง "บาง
บทนี้เน้นการศึกษาเรื่องวจีวิภาคในบาลี โดยให้ความสำคัญกับการแจกศัพท์ที่มีส่วนท้ายเป็น จิ และการแปลความหมายในบริบทต่าง ๆ รวมถึงการใช้รูปแบบพหุและเอกในการแสดงออกทางภาษา เช่น 'โกจิ' สำหรับชายบางคน หรือ 'ก
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
61
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 89 วิธีเปลี่ยน วิภัตติ และ การันต์ ๑ เอา อิม ใน ปุ๋. อิต. กับ สิ เป็น อย. ๒ นา อยู่หลัง เอา สระ อ ที่สุดแห่ง อิม เป็น อิ, อีกอย่างหนึ่ง เ
บทนี้นำเสนอเกี่ยวกับการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์ในภาษาบาลี โดยมีตัวอย่างและการแจกจ่ายของศัพท์ในอิตถีลิงค์ เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจการใช้ในรูปแบบต่าง ๆ ของคำเช่น อิม อิมา และอื่น ๆ รวมถึงการบ่งชี้ถึงคำที่เ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ความแปรผันแห่งรูป
22
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ความแปรผันแห่งรูป
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 22 กันว่า รุปปติ ทั้งนั้น เพราะฉะนั้น จะประโยชน์อะไรด้วยศัพท์ มี สิต ศัพท์ เป็นต้นฯ ก็ศัพท์ว่า สีต เป็นต้นนั้น อรรถที่จะให้รู้ว่า ความ
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงคำว่า รูปปติ และการแปรผันของรูปตามปัจจัยต่าง ๆ โดยเฉพาะในพรหมโลกที่ไม่มีปัจจัยเบียดเบียน แต่ยังคงมีปัจจัยที่ค้ำชูให้เกิดการแปรผันนั้นได้ ทั้งนี้การแสดงธรรมชาติที่ชื่อว่านิพพานย่อ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การวิเคราะห์จิตและอกุศลมูล
33
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การวิเคราะห์จิตและอกุศลมูล
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 33 และกระสับกระส่ายฟุ้งซ่าน ทั้งไม่แตก ต่างกันโดยความต่างแห่งสังขาร ในกาล ทุกเมื่อ ฯ จริงอยู่ ภาวะแห่งจิตที่เข้ม แข็งตามสภาพและที่ถูกกร
บทความนี้วิเคราะห์ภาวะแห่งจิตที่แตกต่างกันในบริบทของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเฉพาะการพิจารณาจิตที่มีสภาพฟุ้งซ่านและโมหะ รวมถึงการใช้ศัพท์ที่เกี่ยวข้องในการแสดงความสัมพันธ์ระหว่างคำพูดและจิต โดยเน้นความห
ศึกษาเจตสิกธรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
82
ศึกษาเจตสิกธรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 82 เจตสิกธรรมทั้งหลาย ถ้าอธิบายว่า ประกอบด้วยจิต ด้วยสักว่า บังเกิดขึ้นในที่เดียวกันเท่านั้นไซร้ ความที่แม้รูปธรรมทั้งหลายที่เกิด พร้อม
บทความนี้กล่าวถึงเจตสิกธรรมว่ามีความสัมพันธ์กับจิตและรูปธรรมอย่างไร โดยเน้นการเกิดและดับร่วมกันในที่เดียวกัน รวมถึงหลักการทางภูมิศาสตร์ของธรรมที่มีลักษณะเฉพาะ คำว่า เอกนิโรธ และ เอกวัตถุ รวมไปถึงเสน่ห
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
49
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 152 สมณสุส ภาโว สามญญ์ ความเป็น แห่งสมณะ ชื่อ สามัญญะ, สุหทสฺส ภาโว โสหชช์ ความเป็น แห่งเพื่อน [คนมีใจดี] ชื่อ โสหัชชะ ปุริสสส ภาโว โปรสส์ ความเป็
เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์หลักทางไวยกรณ์บาลี โดยนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับสมณสุส ภาโว ซึ่งสื่อถึงความเป็นของสมณะ พร้อมทั้งอธิบายเกี่ยวกับคำต่างๆ ที่มีความหมายและการใช้ปัจจัยในการสร้างศัพท์ เช่น โสหัชชะ, โป
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาตและกิตก์
10
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาตและกิตก์
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 159 โส คนติ เขา ไปอยู่, เต คจฺฉนฺติ เขาทั้งหลาย ไปอยู่ ยกไว้แต่นามศัพท์ที่เป็นเอกวจนะหลาย ๆ ศัพท์ รวมกันด้วย "จ" ศัพท์ ใช้กิริยาเป็น
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงกฎเกณฑ์ของการใช้กิริยาในภาษาบาลี โดยเฉพาะในการใช้วิภัตติ ซึ่งมีการจำแนกบุรุษออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ประถมบุรุษ, มัธยมบุรุษ และอุตตมบุรุษ การเลือกใช้กิริยาและวิภัตติให้ถูกต้องตามบุร
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
21
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 233 ส่องความอีกฝ่ายหนึ่ง, จงดูอุทาหรณ์เทียบ ในทัฬหกรณโชติกนิบาต (๒) อุทาหรณ์สุดท้ายเถิด, ปน ในคำว่า อิตถิโย ปน ฯเปฯ ปฏิลภนฺติ, เรียก ปกฺขนฺตร โชตโก. อันวยโ
บทนี้กล่าวถึงแนวคิดในบาลีไวยากรณ์ที่เกี่ยวข้องกับวากยสัมพันธ์ โดยแสดงตัวอย่างอุทาหรณ์ที่ใช้ในการวิเคราะห์โครงสร้างของประโยคและความหมายของคำในบริบทต่างๆ อาทิ อนุวยโชตโก และนิบาต ๓ ศัพท์ รวมถึงการปรับเป
บาลีไวยากรณ์: วากยสัมพันธ์
27
บาลีไวยากรณ์: วากยสัมพันธ์
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 239 ปาปาน กมมานิ กร พาโล น พุชาติ, เสหิ กมฺเมหิ ทุมเมโธ อคฺคิทตฺโตว ตปปติ, ในอรรถนี้ ใช้ อปเปวนาม, ยนนูน ที่ตรง ต่อนิบาตไทยว่า ถ้าไฉน, ถ้าอย่างไร, บ้าง, อ
เนื้อหานี้พูดถึงการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะคำที่แสดงถึงการเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย รวมถึงนิบาตไทยที่เกี่ยวข้อง เช่น อนุคคหะ และอรุจิสูจนา การใช้ศัพท์ต่างๆ ที่ส่งผลต่อความหมายในการสนทนา เช่น กิญจปิ, ตถาป